Willem Wiersema over de kunst van de minste fouten maken in de ILCA 7

“Heel bijzonder, je beleeft dat WK dan nog even een keer”, kijkt Willem terug op het Watersportgala waar hij werd uitgeroepen tot Zeiler van het Jaar 2025 en de Conny van Rietschoten Trofee ontving. “Het was heel onwerkelijk, maar een hele grote eer. Heel mooi om op zo’n avond nog een keer stil te staan bij die titel, en nu kon dat ook samen met mijn familie erbij. Het WK was in China, dus toen waren ze er niet bij. En nu beleef je dat moment dat je kampioen wordt nog een keer opnieuw. Dat was echt een kippenvel moment.”

Vlak na zijn overwinning in mei vorig jaar, gaf de Friese zeiler al aan hoe onverwacht die overwinning eigenlijk was. “Ik kan het nog nauwelijks bevatten dat het echt gelukt is. Goud!” Nu enkele maanden later reflecteert hij nog eens terug op dat toernooi. Op het moment dat hij de laatste wedstrijd had gevaren en gewonnen, wist hij nog niet hoe de uiteindelijke uitslag eruit zou zien. Pas aan de kant hoorde hij dat hij tweede was geworden op gelijke punten met de nummer 1, de Cypriotische Pavlos Kontides.

“Ik stond helemaal te trillen, ik wist wel dat ik een goed resultaat had gevaren, maar dat ik zo hoog zou eindigen had ik helemaal niet zien aankomen. Vol adrenaline was ik mijn boot aan het aftuigen toen ik hoorde dat er een protestsituatie was met Pavlos en dat hij zich terugtrok uit die laatste wedstrijd. Dat ik daardoor eerste was geworden kwam toen nog niet eens helemaal binnen, ik zat tenslotte al vol adrenaline vanwege die tweede plek. En dan sta je ineens op het hoogste podium.”

Geen normaal WK

Dat zeilen een sport is waarbij degene die de minste fouten maakt wint, werd dit WK dan ook heel erg duidelijk. De wereldtitel werd uiteindelijk beslist op consistent en foutloos varen, daarin bleek Willem beslissend beter dan zijn concurrenten. Het is iets waar de Team Allianz zeiler zichzelf ook op traint. “Het was sowieso een gek WK, we hebben heel weinig wedstrijden kunnen varen en zaten eigenlijk nog in de kwalificatieserie.”

Bij dit soort zeilwedstrijden met veel boten aan de start wordt de vloot de eerste dagen opgesplitst in verschillende vloten, na de kwalificatiewedstrijden volgt er een goldfleet met de beste zeilers van die week, en een silverfleet met de rest. Maar die splitsing was er op dit WK niet omdat er weinig wedstrijden gevaren konden worden door de weersomstandigheden. Hierdoor was er ook geen ruimte om slechte wedstrijden goed te maken. Presteren op het hoogste niveau gaat daarom niet alleen om de snelste te zijn op de baan, maar het vergt ook een sterke mentale weerbaarheid. ”Ik was vooral aan het focussen op wat ik wel in de hand had, en ging niet nadenken over wat als. Hierdoor hield ik zelf de controle.”

Wie is Willem Wiersema

Willem Wiersema (23) is geboren en getogen in het Friese dorp Eastermar. Samen met zijn ouders zeilde hij al vanaf jonge leeftijd op kajuitboten. Toen er in het dorp zeillessen werden aangeboden ging hij op zeilles in de Optimist. Al snel volgden de eerste combi en regionale wedstrijden waarna hij doorstroomde naar de landelijke selectie en kwam hij in de jeugdploeg. Op het moment dat hij uit de Optimist groeide stapte hij in de Laser (nu ILCA). “Net als in de Optimist zit je alleen in de boot. Ik vind het een hele pure manier van varen. En qua klasse is het de grootste klasse met de meeste deelnemers, ik vind het wel de ultieme uitdaging om juist hier te laten zien dat je mee kunt komen.”

Sinds augustus 2019 maakt Willem onderdeel uit van de Topzeilacademie van Team Allianz.

Mentale lessen

Die zelfcontrole heeft hij niet altijd gehad maar heeft zich in de loop der jaren ontwikkeld. “Mijn eerste belangrijke ervaring waar ik dit leerde was toen ik een jaar of 16 was en een kwalificatiewedstrijd voor het jeugd-WK aan het varen was. Ik had een hele sterke eerste dag gevaren en voelde daarna de druk om te winnen. Hierdoor was ik vooral veel aan het nadenken over het eindresultaat, in plaats van me te focussen op de wedstrijd waar ik mee bezig was. Ik was niet meer bezig met het zeilen zelf en mijn eigen keuzes maken. Dat jeugd-WK heb ik dan ook niet gehaald.”

Die ervaring vormde de basis voor zijn huidige focus waarbij hij op een toernooi wedstrijd per wedstrijd bekijkt en niet bezig is met het eindresultaat. “Met de ‘wat als’, daar kan ik helemaal niets mee.”

Grote kans dat zijn coach hem ook verder heeft gevormd in die focus. Niemand minder dan Jaap Zielhuis coachte het ILCA 7-team vorigs eizoen. De voormalig hoofdcoach van Team Allianz leidde Marit Bouwmeester eerder al naar twee Olympische titels. “Hij heeft heel veel ervaring en is observerend heel scherp. Hij draagt je niet op wat je anders moet doen als iets niet goed gaat, maar stelt juist vragen. Ook is hij goed in het uitschakelen van bijzaken.”

Uit de schaduw

Onder die begeleiding won Willem vorig jaar dus een wereldtitel. Maar de groep waar hij mee traint bestaat uit meer talentvolle zeilers, waarvan Duko Bos misschien wel de bekendste is. Hij kwalificeerde zich voor de Spelen van 2024 en liet zich ook vorig jaar in meerdere finalewedstrijden zien, waaronder op het EK waar hij tweede werd.

Dit seizoen worden ze begeleid door Yuri Hummel, die vorig jaar ook al op de achtergrond aanwezig was. “Hij is jonger en heeft minder ervaring vergeleken met Jaap. Maar hij heeft wel een goede frisse energie en denkt ook out-of-the-box. Stapt soms af van steeds dezelfde trainingsroutines. Het is soms nog wel wat zoeken naar bijvoorbeeld de toon van communiceren naar elkaar, maar hij heeft een goede drive en dat geeft energie.”

De Nederlandse ILCA 7 zeilers werkten jarenlang een beetje in de schaduw van andere klassen die de successen aaneen regen. “Wij zitten nu eenmaal in een hele competitieve klasse, de progressie die wij boeken is ook niet altijd aan resultaten te zien. De voorgaande WK’s eindigde ik bijvoorbeeld altijd buiten de top 50. Soms is dat ook wel frustrerend, maar het plezier in het proces hielden mij wel gemotiveerd. En als iemand uit je groep dan een goed resultaat boekt, of op een andere manier progressie laat zien, weet je ook waar je het voor doet. Dat Duko zich kwalificeerde voor de Spelen van Parijs was ook een belangrijk kantelpunt en een bewijs dat het wel haalbaar is.”

De sfeer binnen de groep is goed, er bestaat vooral gezonde concurrentie. “We dagen elkaar uit, maar stellen ook samen doelen en trainen daar keihard voor”, legt Willem uit. “Successen van teamgenoten zijn motiverend voor de hele groep. Eigenlijk is het vooral zaak dat iemand van ons de medaille gaat winnen, daar kan iedereen zich aan optrekken. Als iemand van je trainingspartners domineert, is dat een bewijs dat we allemaal op de goede weg zijn. En ja, vorig jaar was ik degene die de medaille won.”

Destination LA

Met nu een wereldtitel op zak voor Willem is het vizier nu gericht op de Olympische Spelen van Los Angeles in 2028. “Voor mij wordt het de eerste keer dat ik serieus mee kan doen voor die kwalificatie. Richting Parijs was het nog te vroeg voor mij, natuurlijk ben je er dan ook al mee bezig en gaat het wel even door je hoofd: ‘wat als?’, maar realistisch was het gewoon nog niet. Nu is het wel de stip op de horizon, en met de winst op het WK heb ik ook wel bewezen dat ik kan winnen onder druk. In de loop van dit jaar wordt het kwalificatieproces bekend gemaakt. Het wordt een uitdaging waar ik met veel vertrouwen en zin naar uitkijk.”

• Volg Willem via: @wwiilleemm
• Volg Team Allianz via: @teamallianz_nl