Vrouwen aan het roer in een mannenwereld

Michele Korteweg: Race directeur Sint Maarten Heineken Regatta

De Sint Maarten Heineken Regatta is ieder jaar weer een groot succes. Achter dat succes staat al jarenlang een vrouw, de Nederlandse Michele Korteweg (37). Hoewel ze niets met zeilen had, liep ze tijdens de regatta in 2009 stage, daarna wist ze dat dit is wat ze wilde doen. Ze rondde haar studie aan de NHTV in Breda af en keerde in 2010 terug naar het eiland als assistent van de regatta directeur. Twee jaar later was ze klaar om de rol van regatta director op zich te nemen. Michele was toen de derde vrouw op rij die sinds 2000 op de directeursstoel plaatsnam.
Na de regatta van 2015 wil Michele wat anders doen; ze gaat de marketing doen van zeiljacht verhuurbedrijf. “Het voelde een beetje als een sabbatical. Het was weleens lekker om de deur om vijf uur gewoon achter je dicht te kunnen trekken. Toch zocht ik wat meer verantwoordelijkheid.”
Die verantwoordelijkheid vond ze in 2017 via het bestuur van de Sint Maarten Yacht Club, de organiserende vereniging van de Heineken Regatta. “De organisaties zijn eigenlijk twee aparte teams en het ontbrak ze aan verbinding. Ik stapte in het bestuur van de Yacht Club om die verbinding terug te brengen. We maakten een plan en besloten dat er iemand moest komen met een overkoepelende rol. Die persoon zou verantwoordelijk zijn voor de Yacht Club, de zeilschool en de Heineken Regatta. Niet in een organiserende, maar in een controlerende rol. Het bestuur vroeg mij of ik die rol in kon vullen. Ik zag daar veel kansen om mezelf verder te ontwikkelen, en dus werd ik de General Manager.”

Als General Manager was het haar taak ook de Yacht Club te laten groeien en verder uit te bouwen, fundraisers te zoeken en een focus op de zeilschool te houden. Maar dat liep even helemaal anders. “Vijf dagen nadat ik gestart was, kwam orkaan Irma in september 2017 over het eiland. We besloten wel de regatta van 2018 te organiseren. De hele wereld gaf namelijk aan dat ze wel bij ons wilden komen zeilen en dat gaf ons de motivatie om deze regatta toch mogelijk te maken. Maar de opvolging van de toenmalige regatta director ging niet door en ik ben toen toch weer in dat gat gesprongen. Hiermee konden we ook gelijk van de twee verschillende kantoren van de Yacht Club en de regatta, één maken. Aangezien de Yacht Club het hele jaar door zeilevenementen organiseert, konden we de aanwezige kennis over en weer makkelijker met elkaar delen.”

Het betekende wel dat Michele twee banen tegelijkertijd invulde, en dat was geen makkelijke opgave. Zeker toen Covid zich er ook nog mee kwam bemoeien in 2020 en de editie van 2021 moest worden afgelast. En een jaar later breekt de oorlog uit tussen Rusland en Oekraïne, wat ook in Sint Maarten voor ellende zorgde. “Wij hadden altijd wel 20 tot 25 Russische teams. Het merendeel van die teams kwam niet meer. Ook werd er druk op ons gezet de overige teams uit Rusland niet toe te laten. Uiteindelijk heeft de internationale zeilbond World Sailing een statement gemaakt dat de Russen niet welkom waren.”

“We hebben toen een regatta georganiseerd met kleinschalige feesten in de verschillende havens. Dat was heel erg leuk omdat het heel erg op de zeilers gericht was. De daaropvolgende twee edities zijn we weer meer gaan uitbouwen.” Het was ook de periode dat Michele haar eigen bedrijf in evenementen, marketing en consultancy oprichtte. Na de laatste editie van 2024 besluit ze ook haar rol als directeur door te geven. Na in totaal 14 edities stopt ze ermee. “Op een gegeven moment is het goed voor een organisatie om het stokje door te geven, en ik haalde er zelf ook weinig meer uit. In al die jaren heb ik wel onwijs veel geleerd, kennis opgedaan en mensen leren kennen. Ik kijk terug op hele bijzondere jaren.”

Als vrouw aan het roer van de organisatie, ziet Michele ook kans om de vrouw meer naar voren te brengen. Niet alleen zitten er veel vrouwen in de organisatie: “Met de regatta-organisatie hebben we de laatste jaren een aantal kernwaarden opgesteld. Je kunt dan denken aan duurzaamheid, jeugd en vrouwen in het zeilen. Wij vonden het belangrijk om te laten zien dat er bijvoorbeeld vrouwelijke teams en vrouwelijke scheidsrechters zijn. Zeilen is een hele mannelijk gedomineerde omgeving en dat maakt het soms wel uitdagend om je werk goed te doen. Veelal oudere mannen zijn het gewend om hun zin te krijgen en kunnen dan letterlijk zeggen: ‘wat weet jij er nou van? Je bent begin 30 en je bent een vrouw.’ Mijn mond kan dan echt openvallen van verbazing, maar het heeft me ook gevormd. Ik had daardoor des te meer de drive om mezelf te bewijzen. Er waren ook genoeg mannen om mij heen die me juist steunden in wat ik deed, daar heb ik ook veel aan te danken.”

Mitra van Raalten – directeur Stichting SAIL Amsterdam

Al twaalf jaar staat Mitra van Raalten (60) als directeur van Stichting SAIL Amsterdam aan het roer. Ze kwam hier terecht via een vacature in de Telegraaf. Haar man knipte de advertentie voor haar uit met de boodschap dat ze haar zochten, maar dat ze het toch niet zou worden. Er zouden volgens hem veel mannen op reageren; oud-burgemeesters, hoge piefen, en met de geschiedenis van SAIL met de Koninklijke Marine, gaf hij haar weinig kans.

Na een zorgvuldige selectieprocedure van het toenmalige bestuur van Stichting SAIL kreeg haar man ongelijk en werd Mitra in september 2012 aangesteld als eerste vrouwelijke directeur van Stichting SAIL Amsterdam.

“Ik weet nog dat ik stond te dansen in de kamer toen ik het hoorde, ik had het totaal niet verwacht. Ik vond het ook een hele stoere beslissing van het bestuur om voor een ondernemede vrouw als ik te kiezen. Dat was toch een risico.”
Dat ondernemende zat er bij Mitra al vroeg in, op haar 23ste startte ze met hulp van een investeerder een evenementenbureau. Haar doel met dit bureau was om de toeristenstroom die naar Nederland kwam iets anders te laten zien dan de geijkte kaas, klompen en tulpen. “Nederland heeft zoveel meer te bieden, denk aan mooie kunst en musea.” De terminologie storytelling en experience economy bestonden toen nog niet, maar dat was eigenlijk de kern van haar bureau. Binnen een paar jaar had ze twintig man personeel in dienst en waren haar schulden afbetaald.

“Net toen ik dacht, nu ben ik wel gesettled met mijn bedrijf, kwam er een aantal mannen aan mijn deur kloppen. Zij waren toen ATP (Advanced Travel Partner, red.) aan het oprichten. Zij hadden al een reisbureau waarmee ze tripjes naar het buitenland verzorgden, onder andere voor Ajax. Ik haalde met mijn bedrijf juist iedereen naar Nederland. Een samenwerking zagen we wel zitten, dus ik verkocht mijn bv’s en samen hebben we ATP opgericht.”

In de tien jaar die volgden heeft Mitra samen met haar partners het bedrijf groot gemaakt. Ze deed in die tijd veel in de eventindustrie; Olympische Spelen, NOC*NSF, Ajax en de Volvo Ocean Race met de teams van ABN AMRO in de race van 2005-2006. “Dat waren wel allemaal gele gave projecten,” vertelt ze. “Ik heb het daar ook altijd heel erg naar mijn zin gehad. In die tijd kwam internet op, dus we waren ook aan het pionieren door content te verkopen. Je kan iets goed bedenken, maar je moet wel weten hoe je het doet. Als je dat allebei kan dan heb je een win-win situatie.”

Mitra gelooft heel erg in concepten bedenken en in storytelling. Je moet geen lucht verkopen, niet iets bedenken wat niet gerealiseerd kan worden. “Op mijn 42ste ben ik begonnen met een vierjarige Master Business Administration. Ik vond studeren erg interessant, omdat het je kritisch denkvermogen versterkt. uiteindelijk studeerde ik af op Experience Economy. Daarna besloot ik weg te gaan bij ATP. Het was zo groot geworden, waardoor ik niet meer het gevoel had dat ik echt kon ondernemen. Daarbij was het echt een mannenwereld. Daar hoefde ik niet zozeer tegenop te boksen, maar het was een totaal andere manier van leiderschap tonen. Op een gegeven moment was het echt genoeg.”

“Ik vind het belangrijk om thuis dezelfde persoon te zijn als op mijn werk. Het duurde lang voordat ik dat kon. Ik ben wel altijd heel erg dichtbij mezelf gebleven, maar dat is soms moeilijk omdat je kwetsbaarheid moet kunnen tonen. Dat is zeker in een mannenwereld niet altijd makkelijk, maar ik ben blij dat ik het heb gedaan. Het heeft me meer rust en kracht gebracht. Vanuit die kracht kun je dan, ook al weet je dat op dat moment nog niet, weer een nieuwe weg inslaan.”

Nadat ze bij ATP wegging, kwam SAIL dus op haar pad. “Door mijn studie kwam ik tot de ontdekking dat ik heel van authenticiteit hou, dat is wat me nu brengt bij SAIL. Dingen organiseren die authenticiteit in zich hebben, die gaan over een echt verhaal. Als daar de elementen van kloppen dan heb je een hele grote kans om een evenement succesvol te maken.”

Mitra staat nu voor de derde keer aan het roer van deze organisatie. De editie van SAIL2020 werd in maart 2020 gecanceld wegens Covid en de financiële afhandeling van het evenement was spannend. Mitra wilde daarna nog graag als directeur aanblijven omdat ze de toekomst van SAIL veilig wilde stellen. “De organisatie van SAIL2025 is uitdagend geworden met alles wat er in de wereld veranderd is, niets is meer vanzelfsprekend, maar juist dat vind ik leuk.”

SAIL bracht met haar partners als de Koninklijke Marine en de watersport in het verleden een bepaalde cultuur met zich mee. “SAIL is zoveel meer dan dat. We zijn de stigma’s echt aan het doorbreken. SAIL is veel meer dan alleen maar het decor van schepen, de verhalen moeten verteld worden, ook de negatieve verhalen uit het verleden. Dat is ook de toekomst van SAIL; het moet heel erg over de inhoudelijke lijnen gaan in combinatie met de storytelling van de schepen. Deze editie draait daarnaast heel erg om dat iedereen er mag zijn. De brandmovie van SAIL laat dat ook zien.”

SAIL2025: United by Waves!

“Ik ben er zo trots op dat we dit met ons team doen. Het is een team waarin iedereen een bepaalde liefde en passie voor het evenement heeft. SAIL is van iedereen en SAIL is ook heel erg van ons team dat daar gewoon zo voor staat. Dat we dit samen mogen doen, geeft zoveel plezier en kracht.”

Majella Blok – Hospitality manager American Magic

Bij het America’s Cup-team van American Magic, werkte Majella Blok het afgelopen jaar in een team van zo’n 160 mensen. Tien daarvan waren vrouw: “Tijdens de America’s Cup zelf werd het team natuurlijk groter. Binnen mijn team zaten toen voornamelijk vrouwen. Ik denk dat ik het aantal vrouwen in het American Magic-team in totaal heb verdubbeld.”

Majelle heeft niets te maken met het zeilen zelf. Als hospitality manager zorgt zij ervoor dat alle gasten en genodigden een kijkje achter de schermen krijgen. “Mijn missie is om iedereen die te gast is geweest weg te laten gaan als fan van het team.” Gasten bestaan vooral uit genodigden van sponsoren, vaak mensen die helemaal niets van de zeilsport weten. “Soms hebben we ook groepen ‘buitenstaanders’ die wel zeilkennis hebben. Zo hadden we in Barcelona een groepje Nederlandse zeilers. Voor hen regelde ik dan een rondleiding over de teambase en bij de boot met meer zeiltechnische details.”

Zelf is Majella geen zeilster. Ze is een beetje bij toeval deze wereld ingerold. “Ik werkte bij ATP (het voormalige bedrijf van Mitra, red.), daarvoor deed ik een groot internationaal project voor ABN AMRO rond 2003. ATP zat toen zelf ook niet echt in het zeilen, ze deden alleen de Heineken Regatta. Maar vanuit de deelname van ABN AMBRO aan de, toen nog, Volvo Ocean Race in 2005-06 heeft ATP een pitch gedaan om de hospitality te verzorgen. Ik gaf aan dat ik dit wel op me wilde nemen, wat zou betekenen dat ik een functie omlaag zou gaan. Maar ik was eigenlijk direct verkocht en ben een jaar met ABN meegereisd in die campagne. Daarna was het gedaan, ik wilde in die hospitality blijven en was verkocht aan het zeilen.”

Na die eerste Ocean Race heeft Majella verschillende Olympische Spelen gedraaid. In 2015 verzorgde ATP de hospitality tijdens de stopover in Den Haag en ook daar was Majella bij betrokken. “We hebben toen in die twee dagen tijd 10.000 gasten gehad, dat was echt een groot evenement!”

Ook de daarop volgende edities van The Ocean Race reisde ze mee als hospitality manager vanuit ATP. Inmiddels werkte ze niet meer bij ATP, maar fungeerde ze als freelancer en hopt ze van zeilevenement naar zeilevenement. “In 2023 deed ik The Ocean Race al als freelancer. Tijdens die editie kreeg ik via via de tip dat American Magic nog iemand zocht voor de hospitality. Ik had eigenlijk geen idee wat de America’s Cup eigenlijk precies inhield. Ik kende het wel hoor, maar niemand kon het me echt uitleggen. Toch besloot ik contact met ze op te nemen, of ze mij wilden overwegen voor die functie. Al snel volgden de eerste gesprekken, terwijl ik nog met The Ocean Race van Newport naar Aarhus en Den Haag reisde en daar mijn volledige aandacht naartoe ging.”

Op 1 september 2023 verhuisde Majella tijdelijk naar Barcelona, ze had de baan. “Ik wist natuurlijk niet wat ik kon verwachten en was tegelijkertijd ook wat sceptisch om met Amerikanen te werken. Ik had van die typische blanke mannen van in de 50 verwacht, maar in de praktijk viel dat erg mee. Iedereen liep gewoon de hele dag lekker in korte broek, er was geen politiek geklets, ze omhelzen je als je binnenloopt, vragen even hoe het gaat. De sfeer binnen het hele team was gewoon heel goed.”

Dat team bestond wel overwegend uit mannen. “Volgens mij werd ik wel een beetje gezien als de moeder, zeker met mijn grijze haren. De CEO van het team heeft mij op een gegeven moment ook gevraagd hoe ik de hospitality eigenlijk precies doe. Volgens mij had hij, en velen met hem, het beeld dat zijn secretaresse die werkzaamheden ook wel erbij kon doen. Dus ik legde hem uit dat het een soort legpuzzel is. Je moet natuurlijk rekening houden met het team, je wilt dat zij ook presentaties geven over wat ze doen. Vervolgens spraken we iedere week even af en vertelde ik hem hoe mijn werkzaamheden er voor die week uitzagen. Ik denk dat hij best onder de indruk was van het werk dat erbij kwam kijken.”

“Uiteindelijk gaan de zeilers door mij niet harder varen, al kreeg ik op een gegeven moment van de teamleider het compliment dat ik er echt een team van maakte. Voor het hospitality programma had ik in de teambase een soort huiskamer ingericht, maar daar mocht het team ook gebruik van maken. Hier zorgde ik wel voor een huiselijke sfeer, zo heb ik er een kerstboom ingezet, vierden we Thanksgiving, dat soort dingen. Zo voelde het echt als een familie. Dat gevoel wilde ik ook op onze gasten overbrengen. Zij moesten ook het gevoel krijgen een beetje onderdeel te zijn van die hele grote American Magic-familie.”

Hoewel Majella het team binnenkwam als buitenstaander, ziet zij wel hoe de zeilwereld werkt. “Het is echt ons kent ons. Ieder zeilevenement is een weerzien van bekenden. Het is nog wel heel erg een mannenwereld, al heb ik het gevoel dat daar nu verandering in komt. Daarin is The Ocean Race wel verder. Met de America’s Cup is dit lastiger is. Dat is veel meer een prestatiegericht evenement, dat gaat nu eenmaal langer duren. Maar we zitten op een kantelpunt.”

Lees het artikel in het hele Zeilwereld magazine 2024-3