Een nieuw leven voor de Solo

Van smoezelige motorzeiler tot pronkstuk in een museum

Silke en Brend zeilen al anderhalf jaar door Europa op Aim, hun Pietwiet 1100. Af en toe zijn ze terug in Nederland, voor familie, vrienden en om te klussen.

Waarom vrouwen die bouwen?

Een artikel schrijven over klussen, met nadruk op een vrouw die klust? ‘Natuurlijk, dat lijkt me leuk,’ is mijn eerste gedachte. Maar de gedachte die daarop volgt is: ‘Hoezo ligt de nadruk op het feit dat ik vrouw ben?’ Ik snap het wel en ik heb het vaak genoeg gezien en gehoord in de zeilwereld. Regelmatig hoor ik mannen die over klussen praten en het kan soms ook een avondvullend onderwerp zijn. Echt gaaf om te horen hoe mannen hun eigen boot onderhouden en gelukkig vinden ze het vaak ook leuk. Maar, na al een poos mee te draaien in de zeilwereld, kan ik nu echt wel concluderen dat het geen ‘mannenwereld’ is.

Iedere boot, misschien op solozeilers na, heeft een team aan boord. En dat team reilt en zeilt letterlijk samen de boot! En zo is het bij ons ook. De ene keer heeft Brend de leiding. Dan is hij de voorman en ik zijn maatje. De andere keer is het andersom. Iedereen heeft kwaliteiten die op verschillende momenten van pas komen. Het gezamenlijke doel is duidelijk: onze boot goed en drijvend houden. Dus ja, zeker interessant een verhaal over ‘vrouwen die bouwen’, maar vergeet niet dat het in ons geval een teamprestatie is.

Van Sicilië naar Den Helder

De redactie van Zeilwereld treft ons begin november toevallig op de Traditionele Schepen Beurs in Den Helder. Wat wij daar doen? Nou, wij waren al in de buurt! Wij zijn namelijk aan het werk in het Nationaal Reddingmuseum, dat op hetzelfde terrein ligt als de beurs. Maar dat verklaart nog niet waarom we in Nederland zijn. Afgelopen september, net na aankomst op Sicilië, kregen wij de mogelijkheid om een geweldige klus te doen voor het Reddingmuseum. Samengevat zou de klus het volgende inhouden: een nieuwe simulator bouwen waarin een videospel wordt geïntegreerd die bezoekers kunnen spelen. Het videospel is door Emagine ontwikkelt, een bedrijf gespecialiseerd in VR-games. Deze opdracht hebben we dan ook via dat bedrijf gekregen. Het doel van de nieuwe simulator is om bezoekers middels een videospel, op een leuke manier, zo veel mogelijk mee te geven over de risico’s tijdens het varen op de Waddenzee.

De klus maakt ons enthousiast en zeker ook het vooruitzicht dat we dan weer familie en vrienden in Nederland kunnen bezoeken. Het enige dat we spannend vinden is de tijd die voor de klus staat: twee maanden. Twee maanden weg van onze geliefde Aim, maar ook twee maanden ineens niet meer in onze eigen bubbel!

Na al een poos mee te draaien in de zeilwereld, kan ik nu echt wel concluderen dat het geen ‘mannenwereld’ is.

Zeilen en werken

Binnen een paar dagen hebben we alles geregeld; van vliegtickets tot een jachthaven waar we voor het gemak een ligplek hebben voor een periode van een half jaar. Door deze klus is ons vaarseizoen dit jaar enigszins abrupt gepauzeerd, maar daarmee beginnen we ook aan een nieuwe fase van onze reis. We kunnen nu ons zeilavontuur combineren met werken. Alleen maar op spaargeld teren voelt niet goed, en aangezien we nog niet zijn uitgezeild, moeten we toch echt gaan proberen om het zeilen te combineren met werken. Kortom, onze volledig vrije levensstijl verruilen we voor een met wat meer structuur en vastigheid. Spannend, maar tegelijk ook leuk!

Voor de simulator is het idee om een bestaande boot te gebruiken als fysiek object in het museum. Het museum had gekozen voor een boot die al jaren te koop lag in de jachthaven van Willemsoord: een klassieke motorzeiler Island Plastics 24 met de naam Solo. Ondanks dat de boot er wat groezelig bij ligt, is het alsnog een heel leuke boot.

De klus begint meteen met een grote uitdaging: hoe krijgen we deze boot op de tweede verdieping van het museum? Na een snel bezoek aan het museum blijkt dat dit alleen kan als we de boot in meerdere delen zagen. Dat houdt ook in dat wanneer die stukken eenmaal op de tweede verdieping staan, we Solo daar ter plekke ook weer in elkaar moeten zetten.

Stap één is de boot uit het water halen en daarna naar de hal brengen waar Brend en ik aan de slag kunnen. Dit gaat uiteraard niet zonder slag of stoot. De hijskraan is ruim een week bezet doordat er nog een zeilboot in hangt die toch langer, mede door een heel aangegroeid ecosysteem op het onderwaterschip, meer werk nodig heeft en daarbovenop nog eens schade krijgt door een herfststorm.

Breken en bewaren

Als Solo eindelijk in de hal staat, kan het echte werk beginnen. Dankzij een hoop denk- en rekenwerk heeft Brend in de tussentijd al een plan gemaakt hoe we dat gaan aanpakken. Het is uiteraard wel handig om te weten wat de dragende delen van de boot zijn en waar we de zaag wel en niet in kunnen zetten! Tegelijkertijd is het uit elkaar zagen van een boot niet zo lastig, maar in dit geval moet dat natuurlijk netjes gebeuren.

Een week lang klinkt in de hal een kakofonie van gejank en geschreeuw van de multitool, de cirkelzaag, de reciprozaag en de handzaag. Daarbij vliegen ook de houtsplinters en het polyester om onze oren. Via een overloopkraan kunnen we de bootdelen tijdens het zagen gelukkig opvangen en in de hal verplaatsen. Bizar hoe snel zoiets kan gaan; binnen een week is de boot getransformeerd tot zes puzzelstukken. Hierna kan het echte bouwen gaan beginnen.

Het videospel moet op twee plekken tegelijkertijd in de boot gespeeld kunnen worden. De ene plek is bij de stuurstand in de kuip en de andere plek is midden in de boot, die toegankelijk is via de zijkant van de boot, zodat ook mindervaliden van de nieuwe simulator gebruik kunnen maken. Hiervoor is nodig dat de boot laag genoeg bij de vloer staat, zodat je er bijvoorbeeld met de rolstoel of rollator in kunt rijden. We zagen de kiel af om dit te kunnen realiseren.

Opbouw

Al die stukken van de boot weer in elkaar schroeven in het museum is te simpel gedacht. Ondanks dat er rekening is gehouden met het zoveel mogelijk behouden van dragende delen is, door de zaagsneden, de boot structureel gezien niet stevig. Met behulp van balken en platen multiplex zorgen we ervoor dat elk los gedeelte van de boot stevig op zichzelf staat. Daarmee verbergen we de zaagsnedes ook. Er mogen geen scherpe randen zijn in de boot en losse onderdelen maken we vast. De boot maken we daarmee helemaal hufter proof. Het project biedt genoeg hersenkrakers en uitdagingen. Niet in het minst, omdat Solo er ook nog leuk en scheeps uit moet zien.

Wanneer de puzzelstukken weer gereed zijn, zetten we Solo weer in elkaar. We kunnen gaan afwerken en dat kost meer tijd dan gedacht. Alles is groen van al die tijd in het water, het houtwerk, inclusief het teak, zit in de flink afgebladderde lak. Je hoefde maar naar de lak te kijken en het springt al van het teak af. We zijn blij om te zien dat onder die groezelige laklaag nog heel mooi hout tevoorschijn komt. Na een hoop schuursessies, ziet de boot er bijna weer als nieuw uit.

Brend is ondertussen begonnen met het opbouwen van een podium, dat een steiger nabootst. Hier ligt Solo dan als het ware afgemeerd. Op Marktplaats vinden we een passende meerpaal. Het geheel ziet er heel gaaf uit. De panelen die Brend heeft gemaakt, voor het bij elkaar brengen van de puzzelstukken en het afwerken van de boot, beitsen we meermaals in een mahoniekleur. Zo komen we zo dicht mogelijk bij de originele kleur van interieur. Helaas moeten we ook minder leuke dingen doen, zoals het schoonmaken van de bilges. Iedereen die een boot heeft, weet hoe vies zo’n bilge kan worden. Maar het moet, want een naar reut en olie riekende bilge hoort natuurlijk niet in het museum.

Met emotie in zijn stem vertelt hij ons dat het twintig jaar geleden is dat hij voor het laatst in een boot was.

Puzzel leggen en simulator installeren

Na vier weken keihard doorwerken kunnen de puzzelstukken van Solo naar het museum. Het transport per vrachtwagen is niet eens zo spannend, maar het verplaatsen van elk puzzelstuk van de vrachtwagen naar de tweede verdieping wel! Daar staat de heftruck dan, op de begane grond, tussen alle mooie oude reddingboten, een zwaar puzzelstuk naar de tweede verdieping te tillen. Bij elke zichtbare wiebel of schud slaat ons de schrik om het hart. Het zal maar gebeuren dat zo’n puzzelstuk van de heftruck afvalt! Maar het verloopt verbazingwekkend soepel. De transporteurs zijn uiteraard ervaren.

Als we eenmaal alle puzzelstukken aan elkaar hebben bevestigd, is het tijd om het geheel nog meer af te werken. We moeten de boot nog inrichten en stroomkabels leggen. Stapje voor stapje, sierlat voor sierlat, komen we steeds verder. Ook het installeren van onderdelen van het videospel, zodat de simulator klaar was voor de software, hoort hierbij. Denk daarbij aan de bedieningsmechanismen van het stuur en de gashendel en het ophangen van diverse knoppen.

Emotie

Ondanks al het voorwerk in de hal, maken we in het museum nog een aantal panelen en bevestigen we nog meer sierlatten. Brend maakt nog een extra stuurstand voor de plek waar bezoekers kunnen spelen als ze via de zijkant van de boot naar binnen komen. Er rijdt net een bezoeker langs in zijn rolstoel terwijl wij aan het werk zijn. Natuurlijk wilde hij even testen! Met gemak rijdt hij naar binnen en begint daar te glunderen. Met emotie in zijn stem vertelt hij ons dat het twintig jaar geleden is dat hij voor het laatst in een boot was. Dat het voor hem echt als een boot aanvoelt is het grootste compliment wat we maar kunnen krijgen!

De laatste hand leggen aan de inrichting van de boot is geweldig. Hiermee maken we het geheel echt af . Het leuke is dat we alle oorspronkelijke onderdelen die al op de boot aanwezig waren, opnieuw kunnen gebruiken. De thermometer, barometer, schilderijen, het nautisch alfabet en de originele lampjes zitten er weer in en creëren die bekende bootsfeer.

Een prachtige klus

Het werken in het museum is echt heerlijk. De vrijwilligers hebben ons goed verzorgd. Vaak genoeg komt een van hen onder het afzetlint door om even een nieuwsgierige blik te werpen op ‘onze boot’. Het is fijn om te merken dat ze het werk dat we doen waarderen. We horen vaak dat iemand die boot wel had willen hebben. En dat terwijl die boot al die jaren op een nieuwe eigenaar heeft liggen wachten. Bizar! Nu heeft de boot toch ook wel een heel mooi plekje. Hoog en droog in het museum en natuurlijk vinden wij Solo het mooiste object dat in het museum staat.

Zoals gezegd is dit geen solo-project, maar hebben we het als team uitgevoerd! Kom de simulator gauw zelf bekijken en beleven in het Reddingmuseum in Den Helder en ervaar daar een prachtige virtuele vaartocht. Wij zitten inmiddels weer in ons drijvende huis Aim. We zijn al aan het dromen en plannen voor het vervolg van onze mooie échte zeilreis!

Kijk ook eens op Reddingmuseum.nl.

Instagram: @SailingAim