Annemieke Bes: “Ik hoop dat ons record snel verbroken wordt”

Ze is de snelste Nederlander die non-stop de wereld is rondgezeild, maar ze hoopt dat iemand dat record snel weer verbreekt. Annemieke Bes is net weer thuis na 57 dagen, 21 uur en 20 minuten op zee. Een poging om het Jules Verne Trophy record te breken is mislukt, maar ondanks dat heeft ze met haar team wel geschiedenis geschreven.

Ze begonnen ruim een jaar geleden aan dit avontuur, het plan was om met een all-female crew mee te doen aan de Jules Verne Trophy. Een idee van Alexia Barrier. “Ik hoorde van dit project en heb altijd goed contact met Dee Caffari, maar ook met de anderen”, vertelt Annemieke. “Toen ben ik een aantal keer meegevaren met het team, dat klikte goed en ik vond het ook leuk. Op een gegeven moment vroegen ze wat ik ervan vond om me aan te sluiten, toen heb ik gelijk ja gezegd.”

Zonder twijfel stapte ze in. “Als je me 15 of 20 jaar geleden had gevraagd of ik ooit non-stop de wereld rond zou varen op een 100-voet trimaran, dan had ik je echt uitgelachen. Maar inmiddels heb ik al zoveel verschillende dingen gedaan in het zeilen, en als je dit soort kansen krijgt, dan moet je die aangrijpen.”

De start

Eind november vertrok het team, met een klein jaar aan voorbereiding en zonder verwachting echt dat record te verbreken. “Met minimale middelen moesten we het maximale eruit halen”, vertelt Annemieke. “We hadden niet het budget dat veel gevestigde teams hebben, daarbij hadden we ook niet de tijd en de middelen om dingen uitgebreid uit te meten en te testen. Wij konden het ons gewoon niet veroorloven dat er dingen zouden breken, want dan was er een kans dat we niet eens aan de start zouden verschijnen. We hadden ook niet de nieuwste boot, wel eentje met een goed trackrecord.”

Dat er tijdens de race dingen kapot zouden gaan, daar was vooraf geen twijfel over. En zo gebeurde het dat de foil zwaar beschadigde nadat de trimaran een visnet raakte en in de laatste week beschadigde het grootzeil. Vervolgens kwamen ze in storm Ingrid terecht, waardoor ze wel moesten besluiten om langzamer te varen. “We wisten op dat moment dat we het record niet meer zouden verbreken, dus hebben we de keus gemaakt te vertragen om de race nog wel uit te kunnen varen. Dat was op dat moment geen moeilijke keus nee.”

Geen Jules Verne Trophy, maar wel een record

Door die keus te maken wonnen ze geen Jules Verne Trophy, maar ze schreven hiermee wel geschiedenis. Ze werden het eerste volledig vrouwelijke team dat non-stop de wereld rondging. “Voor ons waren er in totaal drie dames die dit hadden gedaan, allemaal in een mix-team. Met ons team van acht vrouwen, zijn er nu dus in totaal elf vrouwen die dit hebben gedaan. En ja het is heel mooi dat je dan zo’n damesrecord neerzet, maar het is eigenlijk gewoon een statement. We leven in 2026, en nu pas is dit record er. Daarom zou ik het ook mooi vinden als ons record snel weer wordt verbroken. En dat het straks niet meer uitmaakt dat het een compleet damesteam is, of beter nog, een gemixt team. Het mag van mij wel normaal worden gevonden dat vrouwen dit ook doen, daar hoeft de nadruk niet zo op te liggen.”

Voor nu blijven wij, en de rest van de wereld, het nog wel even benadrukken. Want het is toch een mooie prestatie van deze vrouwen, vrouwen die laten zien dat het ook gewoon kan. Het is een inspiratie voor de komende generaties.

Langste periode ooit op zee

Voor Annemieke was het haar langste periode ooit aan boord. “Het was heel bijzonder, je stapt namelijk op en je hebt geen idee hoe lang je erover gaat doen”, dat was voor de zeilster ook wel even wennen. Lang op zee zitten is ze wel gewend met haar ervaring in The Ocean Race, maar het was niets vergeleken bij deze race. “Je start niet op een gezette tijd, voor ons werd het uiteindelijk 29 november. Op het moment dat je weggaat begint de tijd te lopen. Voor ons allemaal was het de eerste keer om zo te varen, niet eens wetend óf je überhaupt wel gaat finishen.”

Daarvoor pakken we de statistieken er even bij, het merendeel van de boten die starten aan deze recordpoging, finisht niet. En met de gezeilde tijd van The Famous Project, zijn ze zeven dagen langzamer dan Bruno Peyron die in 20025 het record verbrak, maar vier dagen sneller dan Olivier de Kersauson in 2004.

“En je weet vooraf ook niet precies wanneer je gaat starten. Dit werd uiteindelijk eind november, toen was er een goed weather window. Vanaf het moment dat je weggaat begint de tijd te lopen. Dat kende ik niet. En in The Ocean Race kun je wel een beetje inschatten wanneer je weer gaat finishen. Wij wisten niet eens of we überhaupt wel zouden finishen. Het is dus sowieso vrij uniek wat we hebben gedaan.”

Annemieke vertelt ons over de route, die ‘eigenlijk super simpel is’. “Zodra je start begint de tijd dus te lopen, je houdt Kaap de Goede Hoop links, Kaap Leeuwin op links en vervolgens kom je langs Kaap Hoorn, ook die houd je links en dan vaar je de finish bij Brest weer over. Natuurlijk is het veel complexer dan dat, onderweg kom je van alles tegen. Denk aan ijsbergen, de doldrums, de roaring forties, noem het maar op. Dat maakt het vooraf ook zo moeilijk inschatten wat je kunt verwachten, wij hadden eigenlijk echt geen idee.” Ondanks dat ze overal al wel eens was geweest in The Ocean Race, was het toch één grote onbekende race.

Zeilen is echt een ervaringssport

“Als je me nu vraagt wat ik een volgende keer anders zou doen, dan kan ik je dat zo vertellen. Het zijn allemaal dingen die je moet hebben ervaren, niet voor niets noemen ze zeilen ook wel een ervaringssport. Ik heb nu weer eens meegemaakt dat dit ook echt zo is. Met de kennis die we nu hebben, kunnen we een volgende keer echt veel tijd winnen. Zo zijn we heel voorzichtig begonnen, ook omdat we de boot nog niet zo goed kenden. Naarmate we langer aan boord zaten, durfden we ook meer van de boot te vragen.”

Zo wisten ze op een gegeven moment dat ze met 33 knopen bootsnelheid de boot steady konden varen en 40 knopen eigenlijk te veel is. Hoe ervaren Annemieke ook is als zeilster, met onder andere drie olympische campagnes en twee deelnames aan The Ocean Race, heeft ze nu snelheden behaald die ze nooit eerder had gevaren. “De boot is sowieso heel anders dan ik kende, een trimaran. Dan heb je opeens drie rompen! En het is een 100-voeter, dus hij is echt groot en zwaar, daar moet je wel een beetje comfortabel mee zijn. En dan die snelheden. Je wordt dan niet continu van boord gespoeld zoals in de Volvo 65, maar je komt weer hele specifieke andere dingen tegen. Je moet de boot echt leren managen. Omslaan is gewoon geen optie met deze boot, dan ben je klaar. Je hebt gewoon weer een heel ander speelveld, dat moet je weer leren aanvoelen en handig mee worden.”

Overgeven aan de situatie

Wat ook toch wennen blijft is het gebrek aan privacy, vertelt Annemieke. “Je hebt geen wc of douche aan boord, dus als je even wilt plassen moet je ook de gorde momenten uitkiezen. Als je net even wat langzamer gaat bijvoorbeeld, want anders word je ook nog eens zeiknat als je naar buiten gaat. Tja en als je moet poepen ziet iedereen die biologisch afbreekbare zak daarna wel vliegen. Je moet je echt even overgeven aan de situatie daarin. En je hebt een ritme van drie uur op, drie uur af, maar dat betekent niet dat je drie uur lang slaapt. Je moet in die tijd ook je pak bijvoorbeeld nog uittrekken. En bij een zeilwissel was het alle hands aan dek, als die dan net buiten je shift viel, dan sla je zo een wacht over. Soms sta je daardoor 12 uur lang aan. Maar slapen kon ik goed hoor, hoewel het niet altijd even makkelijk was. Ik stuurde ook wel berichtjes naar het thuisfront waarin ik het een rodeo-ride of rollercoaster noemde.”

Wennen aan het ritme, mentaal en fysiek comfortbal worden aan boord en de verschillende situaties en je ook gewoon maar overgeven. “Je kunt niet zeggen, ik ga even naar huis en ben er morgen weer.”

Toen we haar spraken was ze alweer een week thuis en heeft ze tijd gehad om te landen en de boel op te ruimen. Tegelijkertijd stond haar volgende tas alweer ingepakt voor de Caribean 600 die op maandag 23 februari van start gaat. “En in april stap ik aan boord bij Tilakkhana II waar we komend seizoen een aantal wedstrijden mee varen. En in de tussentijd is het afwachten wat het vervolg wordt met The Famous Project. Dat is afhankelijk van onder andere sponsoring, we moeten kijken hoe die plannen zich verder ontwikkelen. Maar natuurlijk sta ik ook altijd open voor nieuwe gave uitdagingen.”